Fall

Almancadaki Fall kelimesi, en temel anlamıyla "düşüş" demektir. Kulağa ne kadar basit gelse de, bu düşüş fikrinin nerelere vardığını görmek insana bir kelimenin içinde nasıl koca bir kâinat barındırdığını gösterir. Türkçede "basmak" fiilini düşünün. Bir yeri "basarız", yani saldırırız; kitap "basarız", yani çoğaltırız; bir his ağır "basar", yani üstün gelir; parayı bir şeye "basarız", yani yatırırız. Hepsinin özünde bir yüzeye kuvvet uygulama, iz bırakma fikri vardır. İşte Fall kelimesi de Almancada benzer bir zenginlikle dallanıp budaklanır. Fall, kaderin bir cilvesiyle önümüze düşen şeydir. Eğer bu düşen şey beklenmedik ve hoş bir sürprizse, ona Zufall deriz, yani "tesadüf". Yok eğer kötü bir şeyse, başımıza gelen bir Vorfall, yani "olay" olur. Bu düşüş, bir performansın düşüşü, yani Leistungsabfall olabileceği gibi, bir imparatorluğun görkemli çöküşü, yani Verfall de olabilir. Hatta bu çöküş daha da ileri gider, bir şeyin moleküllerine kadar dağılması anlamına gelen Zerfall kelimesine varır. En ilginçlerinden biri ise Einfallsreichtum'dur. Burada "içeri-düşme" (Einfall) fikri, bir fikrin zihninizin "içine düşmesi", yani "ilham" anlamına gelir. Bu ilhamla dolu olma hali de "yaratıcılık" demektir. Gördüğünüz gibi, bir kelimenin kökündeki o basit "düşme" eylemi, tesadüften çürümeye, ilhamdan saldırıya kadar hayatın ne kadar farklı veçhesine dokunabiliyor.