Land

Almancadaki Land kelimesi, en yalın haliyle toprağa, karaya basan ayağımızın altındaki tanıdık hissiyattır. Lakin Alman zihni bu somut temelden yola çıkarak bir kavramlar kulesi inşa etmeyi pek sever. Türkçede bizim tek bir köke eklerle yeni görevler yüklememiz gibi, Almanca da kelimeleri birleştirerek yapar bunu. Mesela "baş" kelimesi bizde nasıl "başbakan", "başyapıt", "başlangıç" gibi dallanıp budaklanıyorsa, Land da öyle. Bir yanda, kelimenin en fiziki, en elle tutulur hali olan Festland (anakara) durur; denizden bakınca görünen o büyük, sabit kara parçası. Öte yanda ise aynı kök, bir anda siyasi bir kimliğe bürünerek Bundesland (federal eyalet) oluverir. Toprak artık sadece coğrafya değil, aynı zamanda anayasası ve seçimleri (Landtagswahlen) olan bir idari birimdir. Daha da ilginci, Land'ın soyut manzaralara açılmasıdır. Bir insanın iç dünyasını anlatan Seelenlandschaft (ruh manzarası) ya da bir toplumun medya tüketim alışkanlıklarını özetleyen Fernsehlandschaft (televizyon ortamı) gibi kelimelerde, 'toprak' artık üzerine basılan bir şey değil, üzerine düşünülen, içinde gezilen bir fikrî alana dönüşür. Bu, kelimenin topraktan kopup zihne sıçradığı o büyülü andır.